Ogrodnictwo

Zawartość próchnicy w wierzchnich warstwach gleby waha się od 0,6 do 6%. Najmniejsze jej zapasy występują w glebach bielicowych piaskowych, największe - w madach, czarnych ziemiach, czarnoziemach i rędzinach. Przeciętna zawartość próchnicy w większości naszych gleb ornych wynosi od 1 do 3%. Zawartość materii organicznej w glebie jest wynikiem równowagi biologicznej, jaka ustala się między jej syntezą a rozkładem. Osłabienie mineralizacji, spowodowane zahamowaniem działalności drobnoustrojów, prowadzi zawsze do nagromadzenia się próchnicy; i przeciwnie, wzrost szybkości rozkładu prowadzi do jej zaniku. Stosując uprawki spulchniające, przewietrzające glebę, przyspieszamy ten proces. Niezmiernie trudne jest wzbogacanie gleb ornych w materię organiczną, gdyż za pomocą czynników zewnętrznych nie jest łatwo zmieniać równowagę biologiczną procesu syntezy i rozkładu próchnicy, ustalającą się dla danych warunków glebowych i klimatycznych. Dlatego zależy nam na utrzymaniu zawartości próchnicy na odpowiednim poziomie i niedopuszczeniu do silniejszego jej spadku. Daje się to osiągnąć dzięki stosowaniu odpowiedniego płodozmianu i silnego nawożenia organicznego w formie obornika, nawozów zielonych, kompostów itp. Również i nawożenie mineralne (zwłaszcza azotowe) pośrednio uzupełnia straty próchnicy, wynikłe wskutek jej mineralizacji, oddziałując na silniejszy wzrost i produkcję materii roślinnej, pozostawiającej w glebie większe ilości resztek pożniwnych. Związki próchniczne, o budowie koloidalnej, mają różne właściwości, zależnie od warunków, w jakich się tworzą oraz stosowanych zabiegów agrotechnicznych, np. nawożenia. W praktyce mówi się między innymi o próchnicy słodkiej, kwaśnej itp. Próchnica nasycona wapniem lub magnezem, określana jest jako słodka, przyczynia się do powstawania struktury gruzełkowatej i nadaje glebom lekkim spoistość, a zwięzłym i ciężkim - kruchość i pulchność, wskutek czego reguluje korzystnie ich wilgotność, przewiewność i stan cieplny oraz jest dostępnym źródłem pokarmów dla roślin, a także dla organizmów glebowych. W sumie zwiększa znacznie żyzność gleby.