Ogrodnictwo

Wymagania cieplne roślin uprawnych zależą nie tylko od gatunku, a]\e i od fazy rozwojowej rośliny. Inna jest temperatura minimalna, optymalna i maksymalna tej samej rośliny w okresie wschodów, inna podczas szybkiego wzrostu. a jeszcze inna w okresie kwitnienia i dojrzewania. Nasiona wielu gatunków roślin kiełkują dopiero po przejściu stanu spoczynku i w niskich temperaturach, jakie występują w warunkach naturalnych (po przezimowaniu w glebie) lub sztucznych w czasie ich stratyfikacji. Rośliny ozime i dwuletnie, takie jak marchew, kminek, kapusta, goździk brodaty, naparstnica i wiele innych warzyw i roślin ozdobnych, do kwitnienia i owocowania wymagają krótszego lub dłuższego okresu stosunkowo niskich temperatur, wahających się w granicach od 1 do 10°C. W roślinach zachodzą wówczas swoiste zmiany biochemiczne, warunkujące zakwit i wydanie owoców. Zmiany tego rodzaju, zachodzące pod wpływem niskiej temperatury, nazywamy jaryzacją. Wymienione rośliny, jeśli zostaną wysiane na wiosnę, w pierwszym roku wytworzą tylko masę wegetatywną. Przez cały okres wegetacyjny będą przyrastać liście, natomiast nie pojawią Się kwiaty. Dopiero po przezimowaniu rośliny będą mogły zakwitnąć i wydać nasiona. Niekiedy u typowych roślin ozimych czy dwuletnich, przy zbyt wczesnych siewach łub dłużej trwających chłodach, obserwujemy już w pierwszym roku wegetacji pojawienie się pędów kwiatostanowych. Są to tzw. pośpiechy, u których jaryzacja już się odbyła. Pośpiechowatość u roślin uprawnych nie jest cechą pozytywną, gdyż przy jej wystąpieniu tracimy część plonu. Buraki ćwikłowe czy marchew nie wytworzą wówczas korzeni, nadających Się do spożycia (będą one twarde i łykowate), gdyż materiały zapasowe, które powinny być w nich zgromadzone, zostaną zużyte na budowę łodygi i kwiatostanów. Dlatego wszystkie pośpiechy (egzemplarze z pędami kwiatostanowymi) powinniśmy czym prędzej usunąć z grządki, ażeby nie zajmowały niepotrzebnie miejsca.