Ogrodnictwo

Gleba to środowisko wzrostu korzeni roślin, mogące zapewnić im wodę, składniki pokarmowe i powietrze. Fazę stałą gleby stanowią cząstki mineralne, organiczne i organiczno-mineralne w różnym stopniu rozdrobnienia. Poszczególne frakcje i ich wzajemny stosunek wpływają na zasobność gleby oraz na ruch wody i powietrza w środowisku glebowym. Jeżeli gleba jest bogata, czyli zasobna w materię organiczną i składniki pokarmowe, a procesy fizyczne, chemiczne i biochemiczne przebiegają odpowiednio szybko i we właściwym kierunku, to wtedy gleba jest urodzajna, co się wyraża wysokim plonowaniem roślin. Jeżeli zasoby są duże, ale z jakichkolwiek przyczyn niedostępne dla roślin, to mówimy, że gleba jest zasobna, ale wadliwa, czyli nieurodzajna. Wreszcie gleba może być mało zasobna, to znaczy uboga, a więc z tej przyczyny również nieurodzajna. Gleby, w których przeważają cząsteczki o dużym uziarnieniu - żwirowate i piaszczyste - łatwo przepuszczają wodę, mało jej zatrzymują, są przewiewne, a więc z natury - suche. Materia organiczna, dzięki szybkiemu przewietrzaniu, szybko się rozkłada, czyli mineralizuje. Dlatego gleby piaszczyste są ubogie w materię organiczną. Gleby te można łatwo uprawiać; nie wymagają zbyt częstych i głębokich uprawek. Gleby pyłowe, w których przeważają drobne cząstki pyłów, magazynują dość dużo wody, dobrze podsiąkają, ale ze względu na często nietrwałą strukturę, trudno przepuszczają wodę. Jeżeli są położone na luźnym podłożu, łatwo wysychają. Po deszczach zeskorupiają się na powierzchni, zwłaszcza gdy zawierają niewielkie ilości materii organicznej i koloidów mineralnych. 2 tych też powodów słabo sorbują i wymieniają składniki odżywcze. Najlepsze właściwości fizykochemiczne w grupie gleb pyłowych mają mady i lessy, a najgorsze - bielice. Gleby pyłowe można łatwo uprawiać. Przy dobrej agrotechnice, udają się na nich wszystkie rośliny uprawne, nawet bardzo wymagające. Gleby gliniaste i iły, w których dominują najdrobniejsze cząsteczki, utrzymują duże ilości wody, ale trudniej ją oddają roślinom. Podsiąkają one na wysokość kilku metrów, ale przepuszczają wodę w głąb bardzo powoli, a podczas suszy - pękają. Wymagają uprawy w odpowiedniej porze. Inaczej albo się mażą, albo zsychają i zbrylają.